ข้อมูลองค์กร

โครงการวิจัยและพัฒนา: การเฝ้าระวังและควบคุมโรคระบาดสัตว์ที่ติดต่อถึงคนหรือที่กระทบรายได้ชาวบ้าน โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชน ด้วยเทคโลยีดิจิทัล

คณะสัตวแพทยศาสตร์และเครือข่ายอีโคเฮลท์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
บริษัทโอเพนดรีมจำกัด และ เครือข่ายสุขภาพหนึ่งเดียว จ.เชียงใหม่

หลักการและเหตุผล

โรคติดเชื้อ รวมถึงโรคอุบัติใหม่ในมนุษย์กว่าร้อยละ 70 มีแหล่งกำเนิดจากสัตว์ หรือเป็นโรคสัตว์ที่ติดต่อไปถึงคน ดังนั้นการเฝ้าระวังโรคที่ดีที่รวมการควบคุมเหตุระบาดโดยทันที ทั้งในสัตว์และคน จะป้องกันความสูญเสียสุขภาพและรายได้ของชาวบ้านได้ ด้วยค่าใช้จ่ายจำนวนน้อย นอกจากนี้เทคโนโลยีดิจิทัล เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สามารถนำมาช่วยในการเฝ้าระวังโรคได้ โดยใช้เพิ่มความเร็ว และประสิทธิภาพการทำงาน

มูลนิธิสโกล (โดย Skoll Global Threats Fund) ได้เล็งเห็นประเด็นสำคัญข้างต้น รวมทั้งให้ความเชื่อมั่นในระบบสาธารณสุข และระบบสุขภาพสัตว์ของไทย เช่น การแก้ปัญหาไข้หวัดนกระบาดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนถูกใช้เป็นตัวแบบที่นานาชาติยกย่อง และด้วยความเข้มแข็งของชุมชน วัฒนธรรมล้านนา และเครือข่ายสุขภาพหนึ่งเดียวภายในมหาวิทยาลัยและภายในจังหวัดเชียงใหม่ จึงได้สนับสนุนทุนวิจัยและพัฒนา ติดตั้งระบบเฝ้าระวังและตอบสนองโรคสัตว์ที่ติดต่อถึงคน และโรคระบาดสัตว์ที่กระทบรายได้ชาวบ้าน เป็นโครงการนำร่องใน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ต้นแบบ เพื่อเป็นตัวอย่างความสำเร็จ ที่เกิดจากการร่วมมือเป็นเจ้าของระบบ และยึดถือผลประโยชน์ของชาวบ้านเป็นตัวตั้ง โดยคาดหวังว่าแบบอย่างนี้จะนำไปใช้ป้องกันโรคระบาดสัตว์ติดต่อถึงคน มิให้แพร่ขยายกลายเป็นโรคอุบัติใหม่ระบาดข้ามทวีป คร่าชีวิตเพื่อนมนุษย์จำนวนมากในดินแดนต่าง ๆ ทั่วโลก

วัตถุประสงค์

เพื่อสร้างระบบการเฝ้าระวังโรคระบาดสัตว์ที่ติดต่อถึงคน หรือส่งผลเสียต่อรายได้ชาวบ้านส่งเสริมให้อาสาสมัครที่ได้รับมอบหมายให้รายงานเหตุที่อาจเป็นปัจจัยการระบาดของโรคในชุมชน และพัฒนาระบบการสื่อสารและเครื่องมือดิจิทัล ในการติดตั้งเพื่อใช้ในการเฝ้าระวังโรคหรือเหตุผิดปกติในชุมชน ในจังหวัดเชียงใหม่

ผู้รับผิดชอบหลัก

  • อปท. ใน จ.เชียงใหม่ที่ร่วมโครงการ จำนวน 75 แห่ง
  • คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • เครือข่ายอีโคเฮลท์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • สำนักงานปศุสัตว์ จังหวัดเชียงใหม่
  • สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดเชียงใหม่
  • บริษัท โอเพ่นดรีม จำกัด

ผู้สนับสนุน

  • สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น จ.เชียงใหม่
  • คณะกรรมการสุขภาพหนึ่งเดียว จ.เชียงใหม่

ระยะเวลาการดำเนินงาน

24 เดือน ระหว่าง เดือน ตุลาคม 2557- กันยายน 2559

แผนการดำเนินงาน

  1. ประชุมทำความเข้าใจ และเชิญ อปท.ที่มีสมรรถภาพสูง พิจารณาเข้าร่วมโครงการฯ
  2. อปท.คัดเลือกอาสาสมัครรายงานโรค 4 คน รวมทั้งจังหวัด 300 คน
  3. อบรมบทบาทและหน้าที่ของอาสาสมัครรายงานโรค
  4. โครงการดำเนินการจัดเก็บรวบรวมข้อมูลที่จำเป็น เพื่อสร้างฐานข้อมูล ให้ อปท. และเครือข่ายของจังหวัดใช้
  5. อาสาดำเนินการรายงานโรคทางสมาร์ทโฟน ที่โครงการจัดหา
  6. อปท.พิจารณาสร้างแผนงาน กิจกรรม ติดตามการทำงานของระบบ และพัฒนาระบบให้ทำงานได้อย่างยั่งยืน โดยอาศัยการสนับสนุนทางเทคนิค วิชาการ จากอำเภอ และจังหวัด
  7. พัฒนาแผนการตอบสนองต่อโรคระบาดสัตว์ของ อปท. ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น ปศุสัตว์ สาธารณสุข และชุมชน เพื่อใช้เป็นแผนดำเนินการในกรณีที่เกิดโรคระบาดหรือปัญหาด้านความปลอดภัยทางอาหารขึ้นในชุมชน
  8. ปศุสัตว์อำเภอ พบปะ แลกเปลี่ยน และติดตามการทำงานของระบบเฝ้าระวังทุกเดือน เพื่อช่วยเสนอแนะ การปรับปรุงแก้ปํญหาที่อาจเกิดขึ้น
  9. สัตวแพทย์และนักวิชาการโครงการ เยี่ยมเยียน เพื่อรับฟังปัญหาสะท้อนกลับสำหรับประเมินผลการทำงาน และปรับแก้ปัญหาให้ระบบสามารถทำงานได้เหมาะสมยิ่งขึ้นทุก ๓ เดือน

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

ชุมชนมีระบบการเฝ้าระวังโรค โดยความร่วมมือและสนับสนุนจากหน่วยราชการส่วนกลางและภูมิภาค อีกทั้งยังสามารถนำไปปรับใช้ในระดับภูมิภาค ระดับประเทศ และระดับนานาชาติได้อย่างยั่งยืน เป็นต้นแบบของการเฝ้าระวังโรคสัตว์สู่คนที่มาจากความร่วมมือของคนในชุมชน และเป็นการส่งเสริมภาพลักษณ์เมืองเชียงใหม่ ในการเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีความปลอดภัยจากโรคติดต่อจากสัตว์ ความปลอดภัยในอาหาร และความมั่นคงทางสิ่งแวดล้อม